Faktoring – czym jest, jakie są jego rodzaje i dlaczego jest ważny?

Faktoring da się lubić! Poniżej postaram Ci się wytłumaczyć, dlaczego warto zainteresować się tematem faktoringu, czym on w ogóle jest, komu jest przeznaczony oraz w jakich sytuacjach go stosować. Pora obalić kilka mitów na temat faktoringu!

Wprawdzie faktoring funkcjonuje w naszym kraju już od ponad 20 lat i coraz więcej firm decyduje się na tę usługę, to jednak  dalej krąży o nim sporo nie do końca prawdziwych informacji. Legendarne wymaganiach banków, opóźnienia w płatnościach, brak zdolności kredytowej itp. Dlatego przybywam rozwiać wszystkie Twoje wątpliwości związane z tym zagadnieniem i przekonać Cię, że to nic strasznego! Czym w takim razie jest faktoring?

Faktoring – co to jest?

Jak działa faktoring i co to w ogóle jest? To usługa finansowa, która polega na przyspieszaniu płatności za wystawione faktury przychodowe. Jeżeli wystawiłeś fakturę z 30 dniowym terminem płatności, pieniądze możesz otrzymać wcześniej, nawet tego samego dnia, w zamian za niewielką opłatę wynikającą z wartości faktury.

W ten sposób można zapewnić stabilność finansową firmy. Nic też nie stoi na przeszkodzie, aby wykorzystywać tę usługę jako narzędzie do zarządzania ryzykiem finansowym, ponieważ firma faktoringowa ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta i zajmuje się windykacją należności.

Usługa ta skierowana jest przede wszystkim dla firm, którym zależy na rozwoju i podwyższaniu swojej płynności finansowej, jednocześnie nie przejmując się ryzykiem związanym z niewypłacalnością swoich kontrahentów. 

Podsumowując – faktoring to usługa, która polega na wymianie faktur na środki, dzięki którym możliwe jest finansowanie bieżącej działalności firmy w celu zwiększenia jej płynności finansowej.

Rodzaje faktoringu

Skoro już wiesz, jak działa faktoring, to pora odpowiedzieć na to, jakie wyróżniamy rodzaje faktoringu. Czym się od siebie różnią poszczególne warianty? Oto kilka modeli, które m.in. występują na rynku:

• Faktoring klasyczny (jawny),
• Faktoring cichy (ukryty),
• Faktoring pełny (faktoring bez regresu), 
• Faktoring niepełny (faktoring z regresem),
• Faktoring odwrotny,
• Faktoring dla małych firm (mikrofaktoring),
• Faktoring z terminalem,
• Faktoring eksportowy (międzynarodowy).

Faktoring klasyczny (jawny)

W faktoringu klasycznym kontrahent firmy jest świadomy tego, że należność zostanie przeniesiona na firmę faktoringową. W przypadku faktoringu jawnego kontrahent jest informowany o transakcji i otrzymuje odpowiednie dokumenty, takie jak faktura czy rachunek. Jawny zazwyczaj stosowany jest w przypadku dużych i renomowanych firm. Warto też wspomnieć, że jego ważnym elementem jest dobrowolna współpraca.

Faktoring cichy (ukryty)

Faktoring cichy często stosowany jako uzupełnienie jawnego. W tym przypadku kontrahent nie jest informowany o transakcji i nie otrzymuje odpowiednich dokumentów. Wykorzystywany jest w celu ukrycia faktu korzystania takiej usługi przed klientem. Zazwyczaj wybierany przez mniejsze firmy lub te działalności, które chcą zachować pełną kontrolę nad procesem windykacji należności i zarządzania ryzykiem finansowym.

Faktoring pełny (bez regresu)

W faktoringu bez regresu ryzyko ewentualnej niewypłacalności kontrahenta w pełni przejmuje faktor. Pożyczkodawca nie ma prawa do żądania zwrotu pożyczki w przypadku, gdy klient pożyczkobiorcy nie ureguluje zapłaty za zakupiony towar lub usługę. 

W przeciwieństwie do standardowego, w którym pożyczkodawca może dochodzić zwrotu pożyczki od pożyczkobiorcy w takiej sytuacji (tzw. regres), faktoring bez regresu polega na całkowitym przejęciu przez pożyczkodawcę ryzyka nieuregulowania zapłaty przez klienta pożyczkobiorcy. Korzystanie z faktoringu bez regresu umożliwia przedsiębiorstwom uzyskanie szybkiego dostępu do finansowania, bez konieczności martwienia się o ewentualne trudności ze zwrotem pożyczki.

Faktoring niepełny (z regresem)

Nazywany też faktoringiem z regresem, w którym pożyczkodawca udziela pożyczki na podstawie wierzytelności pożyczkobiorcy, ale nie przejmuje pełnej odpowiedzialności za ich windykację. W przeciwieństwie do pełnego faktoringu, w którym pożyczkodawca przejmuje całe ryzyko nieuregulowania zapłaty przez klientów pożyczkobiorcy – w niepełnym pożyczkobiorca samodzielnie dochodzi zapłaty od swoich klientów. 

Faktoring niepełny umożliwia przedsiębiorstwom uzyskanie szybkiego dostępu do finansowania, ale wymaga od nich samodzielnego zajmowania się windykacją wierzytelności. Świetne rozwiązanie dla przedsiębiorstw, które posiadają zaufaną i stałą listę kontrahentów.

Faktoring odwrotny

Jak sama nazwa wskazuje, faktoring odwrotny jest przeciwieństwem klasycznej formy tej usługi. Decydując się na tę metodę, kupujący zabezpieczają się przed problemami ze spłatą swoich należności. Tym sposobem wydłużają sobie czas na spłatę zobowiązania. Faktor przelewa pieniądze kontrahentowi przed upływem terminu, a kupujący zobowiązany jest zwrócić te środki firmie faktoringowej.

Faktoring dla małych firm (mikrofaktoring)

Celem mikrofaktoringu jest umożliwienie małym i średnim przedsiębiorstwom uzyskania szybkiego dostępu do finansowania, co może im pomóc w rozwoju i wzmocnieniu ich pozycji na rynku. Polega na wymianie wierzytelności za pośrednictwem specjalnych platform internetowych lub instytucji finansowych. Pożyczkodawcy udzielają pożyczek na podstawie analizy zdolności kredytowej pożyczkobiorcy, weryfikując jego historię kredytową i inne dostępne informacje.

Główną różnicą między faktoringiem a mikrofaktoringiem jest rozliczenie per faktura w mikrofaktoringu, a w faktoringu operowanie limitem per kontrahenta i rozliczanie całości z nim rozliczeń.

Faktoring z terminalem 

Faktoring z terminalem to unikalny produkt przygotowany przez eFaktor. Przeznaczony jest dla firm, który swój biznes opierają na płatnościach bezgotówkowych, a przychód generowany jest za pośrednictwem terminala płatniczego. Jeśli takie przedsiębiorstwo potrzebuje dodatkowych środków, to eFaktor przygotowuje dla niego specjalne rozwiązanie dla firm, aby wspomóc je w poprawie swojej płynności finansowej.

Faktoring eksportowy (międzynarodowy)

Faktoring eksportowy, znany też jako faktoring międzynarodowy, to taki, który służy do finansowania eksportu towarów lub usług przez przedsiębiorstwa. Polega on na udzielaniu przez pożyczkodawcę pożyczki na podstawie wierzytelności eksportowych przedsiębiorstwa, tj. na podstawie faktur lub innych dokumentów dotyczących sprzedaży towarów, lub usług za granicę.

Faktoring eksportowy umożliwia przedsiębiorstwom uzyskanie szybkiego dostępu do finansowania, co pozwala im na rozwijanie swojej działalności eksportowej i zwiększenie obrotów. Warto jednak pamiętać, że ten rodzaj usługi może wiązać się z dodatkowymi kosztami, takimi jak opłaty za udzielenie pożyczki lub prowizje za jej spłatę.

Faktoring globalny

Niektóre firmy regularnie wykorzystują faktoring, szczególnie te, które prowadzą handel z partnerami zagranicznymi i emitują faktury z bardzo odległymi terminami płatności. Dla takich przedsiębiorstw idealnym wyborem jest faktoring globalny, który różni się od faktoringu międzynarodowego.

W ramach faktoringu globalnego, przedsiębiorstwo przekazuje wszystkie swoje faktury do faktora w ramach umowy faktoringowej. Następnie decyduje, które z nich chce natychmiast sfinansować, a które chce zachować na później.

Faktoring pojedynczy

Faktoring pojedynczy stanowi przeciwieństwo faktoringu globalnego – charakteryzuje się on przekazywaniem do instytucji faktoringowej jednej lub niewielkiej liczby faktur. Jest to rozwiązanie okazjonalne, korzystne dla firm, które zazwyczaj nie borykają się z problemami płynności finansowej, ale czasami potrzebują szybko uwolnić zamrożone środki.

Uczestnicy faktoringu

W całym procesie finansowania w formie faktoringu występują trzy podmioty, które biorą w nim udział. Kim są uczestnicy faktoringu?

• Faktorant – firma lub przedsiębiorca, który chce uzyskać finansowanie w formie faktoringu. Przekazuje on faktorowi wszystkie faktury z odroczonym terminem płatności i swoje należności wobec kontrahentów.
• Faktor – Instytucja finansowa, która udziela finansowania. Na podstawie faktur wypłaca ona faktorantowi środki.
• Dłużnik faktoranta – kontrahent, który korzystał z usług faktoranta. Zobowiązany jest do zapłaty faktury w określonym terminie.

Kto może skorzystać z faktoringu?

Jakie firmy mogą skorzystać z faktoringu? Niemalże wszystkie. Oczywiście znajdą się jakieś ekstremalne wyjątki, niemniej pod żadnym pozorem faktoring nie jest żadną elitarną usługą. Bardziej niż „kto?” lepiej zapytać „dla kogo?” taka forma finansowania najlepiej się sprawdzi.

Otóż faktoring to usługa dla firm, które przede wszystkim cenią sobie dostępność, stabilność oraz niskie koszty. Jakie warunki musi spełniać przedsiębiorstwo ubiegające się o faktoring?

• Firma wystawia faktury z odroczonym terminem płatności.
• Konkuruje z innymi podmiotami na rynku.
• Inwestuje oraz stale rozwija swój biznes.
• Stawia płynność i stabilizację na piedestale.

Czyli tak na dobrą sprawę z faktoringu skorzystać może każda zdrowa, generuje przychód firma. Faktoring jest szczególnie przydatny dla przedsiębiorstw, które potrzebują szybkiego dostępu do gotówki, np. w celu sfinansowania bieżących potrzeb związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej lub rozwoju firmy. Usługa ta jest również często wykorzystywana przez przedsiębiorstwa, które chcą uniknąć ryzyka braku zapłaty ze strony kontrahentów.

To, co odróżnia faktoring od kredytu bankowego, jest to, że ten pierwszy jest finansowaniem przychodowym. Dlatego też świetnie sprawdza się wśród firm, które szukają źródła finansowania biznesu i tych, które chcą oprzeć finansowanie właśnie o przychód. Nie obciąża też zdolności kredytowej oraz jest szybszy i łatwiej dostępny, niż kredyt. Jest to zdecydowanie o wiele stabilniejsza i bezpieczniejsza metoda dla przedsiębiorcy. Usługa ta świetnie też sprawdza się wśród startupów, które w ramach takiego finansowania, mogą błyskawicznie się rozwinąć i od samego początku zadbać o swoją płynność finansową.

Dla przykładu – danej firmie lub przedsiębiorcy wpada spore zlecenie, na którego realizację nie ma obecnie odpowiednich środków finansowych. Zamiast się poddawać, zgłasza prośbę o dofinansowanie za pośrednictwem faktoringu i otrzymuje niezbędne pieniądze do wykonania zadania. 

Kiedy skorzystać z faktoringu i dlaczego warto?

Powyżej opisana sytuacja oczywiście jest jedną z nielicznych, podczas których warto skorzystać z tego sposobu dofinansowania. Kiedy jeszcze warto skorzystać z usług faktoringu? Najlepiej w momencie największego zapotrzebowania na środki finansowe. Ta metoda umożliwia uzyskanie ich bez konieczności zadłużenia przedsiębiorstwa lub działalności.

W Polsce coraz więcej firm decyduje się na faktoring. Dlaczego? Już pomijając chęć progresu i stabilności – wpływ na to ma, chociażby stale galopująca inflacja, coraz droższe kredyty, a co z tym się też wiąże – o wiele trudniejsze warunki uzyskania dofinansowania bankowego. 

To niezwykle wygodne narzędzie, które przydaje, kiedy firma lub przedsiębiorca zaczyna się obawiać o płynność finansową firmy. Oto przykładowe sytuacje tego typu:

• Wydłużone terminy płatności – w takich chwilach faktoring umożliwia wcześniejsze uwolnienie kapitału, co skutkuje poprawą płynności i efektywniejszym zarządzaniem finansami.
• Zaburzona płynność i bieżące opłaty – faktoring to też świetny sposób, aby zapobiegać zadłużeniu w ZUS i US. Tak samo dzięki dofinansowaniu nie trzeba się martwić o terminowe wypłaty dla pracowników czy regulowanie zobowiązań dla kontrahentów przedsiębiorstwa.
• Nieoczekiwane koszty – na każdym etapie mogą się przydarzyć nieoczekiwane dodatkowe koszty, które nie były uwzględnione w budżecie. Wraz z pomocą omawianej usługi nie stanowią one jednak problemu i zbędne zagrożenie jest natychmiastowo neutralizowane.
• Zmiana sytuacji rynkowej – już wcześniej wspomniane galopujące stopy procentowe i inflacja mocno odbijają się na finansach nie jednej firmy. Faktoring pozwala na zabezpieczenie się przed takimi wydarzeniami i uchronić firmę przed negatywnymi skutkami zmian, które zachodzą w danym momencie na rynku.

Jakie są korzyści z faktoringu?

Nie trudno jest zauważyć, że faktoring to naprawdę świetna metoda nie tylko rozwoju firmy, ale też zabezpieczenia przed nieoczekiwanymi sytuacjami. Dlaczego jeszcze warto zdecydować się na taką formę finansowania?

• Budowanie pozytywnego wizerunku firmy i utrzymanie płynności finansowej – za pomocą opisywanego narzędzia można uzyskać dostęp do gotówki bez oczekiwania na zapłatę za dany produkt lub wykonaną usługę. Decydując się na faktoring, można też zadbać o pozytywny wizerunek firmy poprzez terminowe opłacanie najważniejszych kosztów w firmie, w tym pensji pracowniczych.
• Łatwiejsze zarządzanie firmowymi środkami finansowymi – decydując się na faktoring, można też pozwolić sobie na korzystanie z innych, dodatkowych usług. Dzięki takiemu dofinansowaniu można skupić na rzeczach, które są kluczowe dla rozwoju firmy.
• Oszczędność kosztów – faktoring pozwala firmie na uniknięcie kosztów związanych z obsługą należności, takich jak koszty windykacji czy opłaty bankowe.
• Większa elastyczność – narzędzie to umożliwia firmie dostosowywanie wielkości finansowania do swoich potrzeb, co pozwala jej na lepsze dostosowanie się do zmieniających się warunków rynkowych.

Umowa faktoringowa – co powinna zawierać?

Przygotowując się do zawarcia umowy faktoringowej, warto zaznajomić się z kluczowymi elementami, które powinny być w niej zawarte. Taka umowa jest specyficzna i nie istnieje uniwersalny wzór, jednak istnieją pewne niezbędne składniki, które muszą się w niej znaleźć.

Elementy te obejmują:

• Wskazanie stron umowy, czyli faktora i faktoranta (zauważmy, że dłużnik, mimo udziału w transakcji, nie jest formalnie stroną umowy);
• Dokładny opis wierzytelności, w tym wartość faktury, termin płatności, informacje o uprawnionym i dłużniku, a także podstawę i umowę, z której wierzytelność wynika;
• Zasady informowania dłużnika o zmianie właściciela wierzytelności;
• Rodzaj faktoringu, który został wybrany;
• Określenie statusu prawnego wierzytelności;
• Warunki płatności i wysokość opłaty dla faktora od faktoranta;
• Wyznaczenie strony odpowiedzialnej za ewentualną niewypłacalność dłużnika;
• Środki prawne zapewniające bezpieczeństwo transakcji.

Aby umowa była skuteczna i wiążąca prawnie, konieczne są podpisy obu zaangażowanych stron.

Ile kosztuje faktoring?

Skoro już wiadomo, że to narzędzie czyni cuda, to pora zadać to najważniejsze pytanie – ile kosztuje faktoring? Na cenę wpływa wiele czynników, takich jak wielkość przedsiębiorstwa, branża, w której działa, rodzaj faktoringu, który jest wybierany, a także od wymagań i potrzeb klienta. Faktoring to nie zakup laptopa biznesowego czy smartfona do pracy, stąd inwestycję warto jest dogłębnie przeanalizować.

Oprócz opłat za samą usługę faktoringu mogą być również pobierane opłaty za dodatkowe usługi, takie jak obsługa klienta czy dostęp do specjalnych narzędzi i systemów. Najlepszym sposobem na uzyskanie dokładnych informacji o kosztach faktoringu dla Twojej firmy jest skontaktowanie się z kilkoma firmami faktoringowymi i porównanie ofert. Warto pamiętać, że oprócz kosztów bezpośrednio związanych z usługą faktoringu, należy również wziąć pod uwagę inne koszty, takie jak opłaty za prowadzenie konta czy koszty związane z obsługą płatności.

Warto jeszcze wspomnieć, że koszty faktoringu można jeszcze dodatkowo obniżyć. W jaki sposób? To proste – wystarczy taką usługę wrzucić w koszty firmy i odliczyć od niej 23% podatku. 

Na co zwracać uwagę przy wyborze firmy faktoringowej?

Zanim przejdę już do rankingu najlepszych firm faktoringowych w Polsce, wspomnę jeszcze o tym, na co warto zwracać uwagę przy wyborze takowej. W przypadku małych i średnich firm, które decydują się na faktoring od 100 000 zł do 15 000 000 zł, najważniejsze będzie indywidualne podejście do klienta. Bogata oferta produktowa to większa szansa, że faktor będzie w stanie przygotować optymalne rozwiązanie dla takiego przedsiębiorstwa. 

Warto też mieć na uwadze Podczas analizy ofert warto też mieć na uwadze koszty, które nie są uwzględniane w głównej opłacie, jak np. koszt przyznania limitu, czy opłata za dostęp do systemu. Wiele ofert na pierwszy rzut oka może wydawać się niezwykle korzystnych, ale wystarczy podliczyć te wszystkie dodatkowe prowizje i sytuacja już nagle nie wygląda tak kolorowo.

Co jeszcze jest ważne podczas wyboru odpowiedniej firmy?

Natomiast w przypadku faktoringu z limitem od 500 zł do 200.000 zł warto mieć na uwadze elastyczność rozwiązań. W sytuacji, kiedy firma decyduje się korzystać z faktoringu, najlepiej by było, gdyby faktor pobierał opłatę wyłącznie za sfinansowanie faktur.  Co jeszcze jest ważne podczas wyboru firmy faktoringowej?

• Reputacja i doświadczenie firmy – sprawdź, czy firma ma dobrą reputację w branży i jak długo działa na rynku. Im dłuższy staż firmy, tym lepiej.
• Warunki umowy – zwróć uwagę na warunki umowy, takie jak oprocentowanie, marża, terminy spłaty, kary umowne itp. Porównaj je z ofertami innych firm, aby wybrać tę, która oferuje najkorzystniejsze warunki.
• Usługi dodatkowe – sprawdź, czy firma oferuje dodatkowe usługi, takie jak windykacja należności, ubezpieczenie należności czy doradztwo finansowe. Im więcej usług oferuje firma, tym lepiej dla Twojej firmy.
• Zasięg działania – sprawdź, czy firma działa w całym kraju, czy tylko w określonym regionie. Jeśli planujesz rozszerzenie działalności na inne tereny, lepszym wyborem może być firma o szerokim zasięgu działania.
• Obsługa klienta – upewnij się, że firma oferuje wysokiej jakości obsługę klienta i jest dostępna w razie pytań, czy wątpliwości.
• Elastyczność – sprawdź, czy firma jest elastyczna i czy jest w stanie dostosować swoje usługi do indywidualnych potrzeb Twojej firmy.
• Ochrona danych – zwróć uwagę na to, jak firma chroni Twoje dane osobowe i finansowe. Upewnij się, że firma stosuje odpowiednie środki bezpieczeństwa i ma politykę prywatności, która zapewnia odpowiednią ochronę danych.

To by było na tyle! Mam nadzieję, że po lekturze powyższego artykułu wiesz już, czym jest faktoring, dlaczego warto się nim zainteresować oraz jak duży wpływ może mieć na sprawną płynność finansową Twojego biznesu. W razie jakichś pytań nie bój się zostawić komentarza, z chęcią postaramy się pomóc!

Sprawdź też:

• Fintech – co to jest i jak zmienia świat finansów?

Źródło zdjęć: Adobe Stock